" مخدرهای شایع میان زنان/وضعیت سنی زنان مصرف کننده مواد مخدر "


سن اعتیاد در زنان، میزان تحصیلات زنان معتاد، تزریقی بودن 3 درصد معتادان زن و نارضایتی 86 درصد این افراد از زندگی مهمترین بخش های گفتگوی مهر با مدیرکل تحقیقات و آموزش ستادمبارزه با مواد مخدر است.

به گزارش خبرنگار مهر، اگر چه در سالهای اخیر شاهد اقدامات خوب در حوزه پیشگیری از اعتیاد هستیم اما براساس اعلام ستاد مبارزه با موادمخدر باید وضعیت اعتیاد در زنان جدی گرفته شود. قشری که 62 درصد معتادانش متاهلند و 86 درصد آنها از زندگی ناراضی هستند. به منظور بررسی وضعیت اعتیاد در میان زنان گفتگویی را با مدیرکل تحقیقات ستاد مبارزه با مواد مخدر انجام داده‌ایم که در زیر می خوانید.

خبرگزاری مهر - گروه اجتماعی: در حال حاضر ميزان شيوع مواد مخدر در زنان به ویژه زنان مطلقه چگونه است؟

دکتر حمید صرامی - مدیرکل تحقیقات و آموزش ستاد مبارزه با موادمخدر: سيستم هوشمند و ديناميک موادمخدر و روان‏گردان‏ها همواره به منظور جذب مشتريان متفاوت، تلاش شبانه‏ روزی می کند. از جمله افراد سوء مصرف كننده مواد، زنان بوده كه براساس آخرين طرح شيوع شناسي مصرف موادمخدر در سطح كشور، 9 درصد جنسيت گروه مصرف كننده به زنان اختصاص داشته است كه 62 درصد آنان متاهل، 35 درصد مجرد و 3 درصد مطلقه يا متاركه کرده اند. لذا تصور اكثر افراد جامعه در مورد اعتياد كه آن را پديده ای مردانه تلقی می کند، بايد اصلاح شود. نكته قابل تامل اينكه 86 درصد از زنان مصرف كننده جمعيت نمونه تحقيق شيوع‏ شناسی ملی اعلام کرده انداز زندگی خود بعضاً ناراضی هستند.

* نوع مواد مصرفی زنان چیست ?

بر اساس نتايج تحقيق ياد شده نوع مواد مصرفی در زنان به ترتيب عبارت است از ترياک - شيشه و كراک (هروئين فشرده) ضمن آنكه 3 درصد آنان از روش تزريقي استفاده می کنند.

* آیا آماری از سن شروع اعتیاد در زنان داریم؟

- 50 درصداز زنان مصرف‏ كننده مواد، اولين شروع مصرف مواد را در سن 15 تا 19 سالگی مطرح کرده اند كه می توان از اين سن به عنوان سن بحراني برای شروع مصرف مواد نام برد. به عبارتی باید بگوییم در جنسيت مونث، شاهد ضربه پذيری نوجوانان - جوانان و بزرگسالان هستیم كه قطعاً ديگر آسيبها از جمله فرار از خانه – فقر و بعضاً روسپيگری را در پی خواهد داشت و بدين ترتيب موجبات آسيب پذيری خانواده را فراهم می کند.

* آیا زنان تحصیلکرده هم معتاد می شوند؟

- وضعيت تحصيلی زنان مصرف‏ كننده مواد عبارت است از: 3 درصد بي‏سواد، 15 درصد با تحصيلات ابتدايی، 15 درصد با تحصيلات راهنمايی، 41 درصد با تحصيلات دبيرستانی و ديپلم، 9 درصد فوق ديپلم و 17 درصد ليسانس بوده‏ اند.

* زنان معمولا در چه مکانهایی مواد مخدر مصرف می کنند؟

- مهمترين مكانهای مصرف مواد توسط زنان به ترتيب منزل دوستان، منزل خود فرد، پارک، خوابگاه، كوچه و خيابان و ديگر اماكن آموزشی مطرح شده است.

* دلايل شروع مصرف مواد در زنان چيست و چرا ميزان گرايش آنان رو به رشد است؟

- براساس نتايج پژوهش ملي صورت پذيرفته، دلايل شروع مصرف مواد به ترتيب عبارت است از كسب لذت، كنجكاوی، تفريح، رفع مشكلات روحی، در دسترس بودن مواد، فشار دوستان، رفع درد، كار سنگين، اختلافات خانوادگی و رفع مشكلات جنسی. اما درباره اينكه گرايش زنان به مصرف مواد در سال جاری در چه وضعيتی است بايد ياد آور ‏شوم پس از انجام طرح جديد شيوع‏شناسی ملی در سال جاری و مقايسه آن با طرح قبلی، مي‏توان قضاوت علمی کرد كه آيا گرايش زنان در سالهای اخير رشد داشته است يا خير؟

 البته بايد تاكيد کنم مصرف مواد در زنان در سطح كشورهاي مختلف طي سال‏هاي اخير تغيير كرده و با نوعي رشد مواجه شده است كه بواسطه عصر جهاني شدن و تغييرات شتابان اجتماعي- فرهنگي و فناوري اطلاعات و بروز شوك‏هاي متعدد و همچنين ساختارهاي اجتماعي كشورمان و قرار گرفتن در دوران گذرا از سنت به فرامدرنيته، لذا از اين گونه تهديدات مستثني نیست.

*رسانه در گرایش زنان به اعتیاد چه نقشی دارد؟

- متاسفانه ترافيكی از تبليغات مسموم برای تغيير نگرش و ايجاد باورهای غلط از طريق شبكه‏ های سايبری، وب سايت‏ها و كانال‏های ماهواره‏ای مبنی بر استفاده از ماده شيشه برای كاهش وزن و لاغری، رفع چين و چروک، زيبايی پوست، تناسب اندام، شادابي كاذب و رهايي از استرس و اضطراب از جمله مولفه‏ هايي است كه سبب گرايش بيشتر زنان معتاد در سالهاي اخير به مواد محرك شده است. ضمن آنكه بايد يادآور شوم برخي از مراكز علمي و سازمانها با دغدغه لازم به استقبال اينگونه تهديدات اجتماعي و فرهنگي نرفته كه شاهد كلام بنده مطالبات مقام معظم رهبري در سفر به استان خراسان شمالي است.

* مهمترین علل گرایش زنان به مواد مخدر چیست؟

- از لحاظ رويكرد جامع شناختي آلودگي محيط اجتماعي، فشار گروه همسالان، فقر يا رفاه زدگي ناشي از تمول و از رويكرد روان شناختي خشونت، وجود تشنج، آشفتگي هاي خانوادگي و طلاق عاطفي والدين منجر به كمبود محبت، احساس تنهايي و بي پناهي، افسردگي، كاهش  اعتماد به نفس و عزت نفس، شكل گيري شخصيت خود مدار و ضد اجتماعي، عدم توان تصميم گيري ناشي از استبداد و مرد سالاري در درون منزل، احساس ناكامي و نا اميدي در دختران و زنان خواهد شد كه زمينه هاي گرايش به اعتياد را در آنان فراهم خواهد ساخت.

* چه راهکارهایی برای مقابله با اعتیاد زنان در جامعه وجود دارد؟

- باید علاوه بر پرهيز از هر گونه نگاه سياسي به مسائل و تهديدات اجتماعي، نسبت به شناخت عميق و فهم دقيق مسائل زنان گام‏هاي جدي‏تر برداشته شود و با دوري از هر گونه هيجان‏زدگي و اقدامات مقطعي و نيز متناسب با تغييرات فرهنگي و اجتماعي كشور براي پيشگيري و مديريت آسيب هاي ناشي از اعتياد، نسخه‏ هاي علمي و عملي ارائه شود تا با سرمايه‏ گذاري مناسب شاهد تقويت اميد، انسجام و اعتماد اجتماعي،تقويت اصول فرهنگي براي نائل شدن به اخلاق اجتماعي و جلوگيري از فرسايش ارزش‏ها و همچنين غني‏ سازي اوقات فراغت و توجه اساسي به باورهاي مذهبي نموده تا از ضربه پذيري نهاد خانواده به عنوان مهمترين نهاد اجتماعي جلوگيري شود.

* مصرف مواد مخدر در زنان چه آسیبهایی دارد؟

- بايد توجه داشته باشيم عوارض فردي و اجتماعي اعتياد در زنان به دليل مسائل فيزيو لوژيكي نسبت به مردان بيشتر است. لذا دامنه تاثير اعتياد زنان نه تنها به فرد معتاد بلكه به همسر،‌ فرزندان و بعضاً آثار ويرانگر آن بر اجتماع مترتب خواهد شد.

* وظیفه دستگاهها در مورد پیشگیری اعتیاد زنان چیست؟

- ضرورت دارد وزارتخانه‏ هاي آموزش و پرورش، علوم تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي نسبت به انجام مداخلات آگاه‏سازي، آموزش مهارت‏هاي زندگي، آموزش مهارتهاي اجتماعي و سبك فرزندپروري، تلاش مضاعف کنند.همزمان نيز ساير دستگاه‏هاي فرهنگي كشور به منظور مقتدر سازي و نيز ايمن‏ سازي دختران و زنان اقدامات موثر، مستمر، آرام، عميق و با حوصله در ابعاد مختلف فرهنگي و تربيتي از جمله نحوه ارضا نيازهاي عاطفي، تفريحي، معنوي، ديني و شخصيتي نوجوانان کنند تا دوران بلوغ دختران در درون خانواده و مدرسه به نحو مطلوب و به دور از هر گونه تنش شكل گيرد. باید تقويت نشاط اجتماعي در دستور كار متوليان ذيربط قرار گرفته و نسبت به اين گروه مهم از جامعه يعني زنان دغدغه جدي‏تر داشته باشند و با پرهيز از كتمان و انكار اين تهديد اجتماعي، نسبت به برنامه ‏ريزي هاي كوتاه – ميان و بلند مدت در ابعاد مختلف اقدام کنند.